Niet stoppen met medicatie

Als de vader van het kind medicijnen tegen epilepsie gebruikt tijdens de bevruchting, dan is dat niet schadelijk voor het kind. Het risico op aangeboren afwijkingen neemt toe als de moeder van het kind tijdens de zwangerschap medicijnen gebruikt.

Dit gaat vooral om hartafwijkingen, afwijkingen aan het gezicht en de vingers en sluitingsdefecten (bijvoorbeeld een open ruggetje). Daarnaast kan dit ook een kortere lengte, een lager gewicht en een kleinere schedelomtrek ten gevolge hebben.

Groot onderzoek zwangerschap en gebruik epilepsiemedicijnen

Uit onderzoek blijkt een sterk verband tussen de dosis van het medicijn en de kans op een aangeboren afwijking. Hoe hoger de dosis van het gebruikte medicijn, hoe groter de kans op een aangeboren afwijking. Maar tussen de middelen bestaan grote verschillen. Ook het gebruik van meerdere soorten medicijnen tegen epilepsie tegelijkertijd geeft een hogere kans. Daarnaast blijken specifieke combinaties van medicijnen het risico te verhogen.

Naast de hoeveelheid medicijnen die ingenomen worden, is het belangrijk te weten de hoeveelheid medicijnen die zich in het lichaam bevindt. Soms kan het nodig zijn de dosis van medicatie juist te verhogen in de loop van de zwangerschap. Dit om een te sterke daling van de bloedspiegel en daarmee het risico op extra aanvallen te voorkomen. Aanzienlijke dalingen van de bloedspiegel zijn bijvoorbeeld aangetoond voor lamotrigine (Lamictal).

Algemeen advies

Er dient zoveel mogelijk gestreefd te worden naar het gebruik van één medicijn (monotherapie) en het liefst een medicijn met gereguleerde afgifte (‘chrono’ – vorm).

Doorlopend onderzoek

Om meer inzicht krijgen in de invloed van anti-epileptica op het ongeboren kind worden gegevens verzameld van vrouwen die zwanger zijn en behandeld worden met anti-epileptica. Dit gebeurt bij zwangerschapsregister pREGnant

De informatie uit dit onderzoek helpt bij het geven van voorlichting, het maken van de beste keuze van behandeling en betere zwangerschapsbegeleiding.

Niet zomaar stoppen met medicijnen

Ondanks het verhoogde risico op aangeboren afwijkingen bij het gebruik van sommige medicijnen tegen epilepsie, is het niet verstandig zomaar te stoppen met deze middelen. Aanvallen tijdens de zwangerschap kunnen nadelig zijn voor jezelf maar ook voor je kind. Er kunnen problemen ontstaan met de bloedsomloop of met de voorziening van zuurstof. Ook is er een grotere kans dat het kind te vroeg geboren wordt.

Onverwacht zwanger

Ook als je ongepland of onverwacht zwanger blijkt te zijn moet je nooit plotseling stoppen met medicijnen. De allereerste fase van de zwangerschap is dan toch al vaak voorbij en je kunt door ineens te stoppen weer aanvallen krijgen. Het is van belang om zo spoedig mogelijk te overleggen met je arts over een eventuele zinvolle aanpassing van de medicatie.

Prenataal onderzoek

Prenataal onderzoek betekent dat tijdens de zwangerschap onderzocht kan worden of de vrouw een verhoogde kans heeft op een kind met een aangeboren afwijking of er kan DNA-onderzoek worden gedaan om te bepalen of het ongeboren kind bepaalde erfelijke of aangeboren afwijkingen heeft.
Vrouwen met epilepsie hebben recht op prenataal onderzoek. Als je medicijnen gebruikt in de eerste drie maanden van de zwangerschap, kom je in aanmerking voor prenataal onderzoek.

Vrouwen met epilepsie hebben recht op prenataal onderzoek.

Foliumzuur

Aan iedere vrouw die van plan is om zwanger te worden, wordt aangeraden voorafgaand en tijdens de zwangerschap uit voorzorg foliumzuur (één van de vitamines B) in een dosering van 0,4 – 0,5 mg per dag te gebruiken. Deze dosering halveert bij de gemiddelde vrouw in Nederland de kans op een kind met een open ruggetje of een open schedel.

Foliumzuur moet voor een optimale werking worden ingenomen vanaf 4 weken voor de conceptie tot 8 weken na de bevruchting.

Het is van groot belang dat alle vrouwen met epilepsie die van plan zijn om in verwachting te raken aanvullende foliumzuur krijgen. Door de invloed van medicijnen tegen epilepsie kan de werking en beschikbaarheid van foliumzuur in het lichaam verstoord zijn. Dit kan één van de oorzaken zijn van aangeboren afwijkingen bij het kindje.

Vitamine K

Het gebruik van bepaalde medicijnen tegen epilepsie kan leiden tot een vitamine K-tekort van de baby bij geboorte. Dit kan bloedstollingsafwijkingen ten gevolg hebben die tot ernstige bloedingen kunnen leiden. De baby krijgt daarom na de geboorte vitamine K.

Vroeg contact zoeken met de arts

Als je graag kinderen wilt, dan wordt aangeraden om zo vroeg mogelijk contact op te nemen met je arts. Deze kan voorlichting geven over onderwerpen als erfelijkheid, risico’s, medicijngebruik, voorzorgsmaatregelen en prenataal onderzoek. Bij vrouwen met epilepsie is het extra van belang om ruim voor de zwangerschap de juiste informatie te verzamelen.

Wees je bewust dat niet alle neurologen en gynaecologen de noodzakelijke epilepsiespecifieke deskundigheid hebben.

Extra voorlichting bij de epilepsiecentra

Bij de epilepsiecentra Stichting Epilepsie Instellingen Nederland (SEIN) en Kempenhaeghe kan je terecht voor extra voorlichting en begeleiding rondom zwangerschap met epilepsie.

Tekstwijziging of aanvulling voorstellen


Tekstsuggestie maken