Beschermings maatregelen

Curatele, bewind en mentorschap

Het kan gebeuren dat iemand met epilepsie niet (meer) in staat is om de eigen belangen te behartigen of voor zichzelf te zorgen. In dat geval kent de wet een aantal beschermingsmaatregelen.

Twee ouderparen zijn voor de Transmissie geïnterviewd over hun ervaringen met het onder curatele stellen van hun kind. Lees hier de ervaringen van de familie Van Es, ouders van Martijn, en van de familie Geytenbeek, ouders van Lotte.

De hierna te noemen maatregelen zijn bedoeld ter bescherming van meerderjarige personen. Zolang iemand nog geen achttien jaar is, zorgen de ouders of de voogd voor de belangen van de minderjarige.

Mentorschap

Is een persoon niet in staat zijn persoonlijke belangen te behartigen, dan is het mogelijk het mentorschap aan te vragen. Het gaat hierbij om belangen op het gebied van

  • verzorging
  • verpleging
  • (medische) behandeling
  • begeleiding en
  • bijvoorbeeld keuze van medicijnen

Juridisch blijft de persoon handelingsbekwaam. De mentor neemt beslissingen over de persoonlijke belangen, maar heeft ook de plicht om de betrokkene zoveel mogelijk in deze beslissingen te betrekken en zijn zelfstandigheid te bevorderen. Bijvoorbeeld als deze moet kiezen tussen wel of niet zelfstandig wonen of als het gaat om een medische behandeling.

Bewind

Als een persoon niet meer in staat is zijn financiële belangen te behartigen, kan onderbewindstelling worden aangevraagd. Het is daarbij niet de persoon die onder bewind staat, maar zijn goederen. Net als bij mentorschap blijft de persoon handelingsbekwaam. Alleen over de goederen die onder bewind staan mag hij niet meer zelfstandig beslissen. Dit kan zowel een bankrekening zijn als onroerend goed. Bij het regelen van de financiële zaken van de betrokkene kan de bewindvoerder ook een belastingaangifte doen en bijstand, huurtoeslag of een persoonsgebonden budget aanvragen.

Curatele

Curatele is de meest vergaande vorm van rechtsbescherming. Een persoon die niet in staat is zowel zijn financiële als zijn persoonlijke belangen te behartigen kan onder curatele geplaatst worden. De meerderjarige wordt volledig handelingsonbekwaam. Dit betekent dat rechtshandelingen die deze persoon verricht zonder toestemming van zijn wettelijke vertegenwoordiger vernietigbaar zijn. Dat wil zeggen dat bijvoorbeeld aankopen ongedaan kunnen worden gemaakt.

Hoe aanvragen?

Mentorschap, bewind en curatele kunnen worden aangevraagd bij de kantonrechter (geen advocaat nodig; wel griffierecht verschuldigd, €114 (tarief per 1-1-2012)). Dat kan door de betrokkene zelf, de levenspartner, ouders, grootouders, andere familieleden of de Officier van Justitie. Als de betrokkene zelf niet op de zitting kan verschijnen, kan de kantonrechter naar de plaats gaan, waar hij of zij verblijft.

Wie kan worden benoemd?

Vaak wordt één ouder of worden beide ouders, kinderen, broers of zussen van de betrokkene tot curator, bewindvoerder of mentor benoemd. Men kan ook kiezen voor een professioneel mentor. Soms heeft dit de voorkeur boven een familielid of is er geen familie meer. Denk hierbij aan echtscheidingen, waarbij beide partijen niet meer communiceren, of overleden ouders en een alleenstaand kind.

In geval van bewind kan ook een rechtspersoon worden benoemd, bijvoorbeeld een stichting die zich met het beheer van patiënten- of cliëntengelden bezighoudt. Veel instellingen hebben zo’n onafhankelijke stichting.

Maatregel echt nodig?

De belangen van de betrokkene kunnen vaak ook langs andere weg worden behartigd, bijvoorbeeld door

  • informele vertegenwoordiging
  • zaakwaarneming of
  • een volmacht

Een beschermingsmaatregel via de kantonrechter biedt echter meer bescherming en kan veel problemen voorkomen. Ouders, maar met name ook broers en zussen maken hun positie ten opzichte van een instelling sterker als zij één van de bovengenoemde maatregelen hebben gerealiseerd.

Tijdig aanvragen

Oriënteert u zich goed over de verschillende mogelijkheden. Als een beschermingsmaatregel echt nodig is, vraag deze dan tijdig aan bij de rechtbank, sector kanton. Een maatregel kan al worden gevraagd, voordat iemand meerderjarig is. De maatregel gaat dan automatisch in op het moment dat het kind 18 jaar wordt.

Meer informatie

MEE heeft een handige brochure uitgebracht ‘Meerderjarig en beperkt’.
Op de website van de rijksoverheid kunt u de brochure ‘Curatele, bewind en mentorschap‘ downloaden of bestel via telefoonnummer 0800-8051.
Bij het Juridisch Loket bij u in de buurt kunt u terecht voor juridische informatie of advies. Bel daarvoor 0900-8020.

 

Leden van de EVN kunnen gebruikmaken van de diensten van het Juridisch Steunpunt Regelrecht. Lees meer »

Deze pagina delen