Absences, nieuwe mogelijkheden

Nieuwe mogelijkheden voor lokale, niet invasieve behandeling van absences

door Annika Lüttjohann, Mehrnoush Zobeiri and Gilles van Luijtelaar, Donders Center voor Cognitie, Radboud Universiteit Nijmegen, Nijmegen

Dit artikel is een uitgebreide versie van het artikel met gelijke titel in de Transmissie van oktober 2012.

In de VS is heel kort geleden een potentiële nieuwe behandelingsstrategie voor absence epilepsie voorgesteld. Medewerkers van de groep van Buzsaki (Berenyi et al. 2012) plaatsten naast de gebruikelijke EEG elektrodes ook twee stimulatie elektrodes aan de buitenkant van de kop van ratten met absence epilepsie. Zodra een aanval in het EEG van de ratten werd gedetecteerd en dan met name het tijdstip van de scherpe pieken werd via deze stimulatie elektrodes kleine elektrische pulsjes aan het brein afgegeven. Stimulatie stopte meteen weer wanneer een aanval was beëindigd. De onderzoekers stelden vast dat de aanvallen met stimulatie veel korter werden dan aanvallen waarbij niet gestimuleerd werd. De elektrische stimulatie was dus in staat om absence aanvallen vroegtijdig af te breken.

Ook in Nederland proberen onderzoekers van de Radboud Universiteit Nijmegen om absences door middel van elektrische stimulatie van de hersenen aan de oppervlakte van het hoofd te beïnvloeden. In tegenstelling tot de groep uit de VS proberen de Nijmegenaren niet om absence aanvallen af te breken maar om absences te voorkomen of te verminderen. Dit wordt geprobeerd door gedurende enkele malen per dag 15 minuten een stroompje, afkomstig uit een batterij, aan het hoofd af te geven. Door deze stimulatie wordt de gevoeligheid van een klein stukje van het brein tijdelijk verminderd en zijn er minder aanvallen. Tot nu toe lukt het niet om de aanvallen te voorkomen.

Beide boven beschreven stimulatie methodes zijn echter alleen effectief als de stimulatie elektrodes boven de epileptische bron worden geplaatst. Dit is gemakkelijk bij deze rat omdat de plaats van deze bron bekend is en bereikbaar vanaf de buitenkant. In samenwerking met Epilepsiecentrum Kempenhaege is kort geleden vastgesteld dat er bij kinderen met absence epilepsie ook sprake kan zijn van een lokale corticale bron. Dat betekent dat een lokale behandeling met deze vorm van elektrische stimulatie van absences, zoals boven beschreven voor de rat, in de toekomst helemaal geen gek idee meer hoeft te zijn. Of de aanvalsreductie langere tijd aanwezig blijft en of er nadelige effecten zijn van deze vorm van stimuleren, dient nog verder onderzocht te worden.

Onderzoek naar mogelijkheden om epileptische aanvallen te behandelen door middel van elektrische stimulatie vindt plaats binnen het Nederlandse Consortium BrainGain. Wilt U meer weten over de activiteiten van BrainGain ga dan naar www.braingain.nl.

De figuur laat de bijbehorende resultaten van het experiment zien.
Er waren twee groepen ratten. Elke groep heeft op 4 verschillende tijdstippen transcraniele elektrische gelijk stroom stimulatie verkregen voor 15 minuten. Voor elke stimulatie is er een basline EEG gemeten van 1uur 45min, en meteen na de stimulatie is er ook altijd voor 1uur 45 min het EEG gemeten. Het aantal aanvallen in de baseline en na de stimulatie sessies is met elkaar vergeleken.

Het is vastgesteld dat na de stimulatie het aantal aanvallen significant lager is dan tijdens de baseline. De twee groepen verschillen van elkaar met betrekking tot de intensiteit van de stimulatie (100 of 150µA). De stimulatie met 150µA leidt tot een sterkere reductie van de aanvallen dan een stimulatie met 100 µA.

Oktober 2012

Deze pagina delen